DEMANS
Bunama nörolojik veya psikiyatrik bir hastalık olarak
sınıflandırılabilir. Alzheimer hastalığı da demansın bir çeşididir.
Sosyal ve mesleki aktivitelere zarar verecek kadar ağır bir
entellektüel fonksiyon kaybı ile tanımlanır. Bunama hafıza, muhakeme,
soyut düşünce ve diğer yüksek kortikal fonksiyonların kaybı ile
karakterizedir. Karakteristik azalmış yakın bellek, artmış ajitasyon,
yönelim bozukluğu ve beklenmedik durumlarda uygunsuz davranışlara
neden olabilir.
Hastalığın ilerleyen dönemlerinde:
idrar tutamama
kişisel bakım kabiliyetlerinin kaybı
dudak kasılmaları
bitkisel hayat
ölüm
65 yaş üzerindeki bireyler en hassas gruptur. 65-79 arasında görülme
sıklığı %2-3 iken bu oran 80 yaşın üzerinde %20’ye yükselir.
Bunama ağız hijyeni sağlama konusunda bilincin azalmasına ve ağrı ve
disfonksiyon semptomlarının uygun bir şekilde dile getirilememesine
bağlı olarak oral hijyeni zayıflatır. Ayrıca bu hastalar kötü dental
sonuçlar doğuran xerestomia’ya neden olabilen kolin-esteraz
inhibitörlerini (tacrine, donepizil) sık sık kullanırlar.
Sıklıkla karşılaşılan oral problemler:
maksillofasiyal yaralanmalar
travmatik ağız ülserasyonları
kötü ağız ülserasyonları
kötü ağız hijyeni
geniş çürük
eksik ve kırık diş
atrizyon
tükürük bezi disfonksiyonu
uyumsuz proteze bağlı sekonder olarak gelişen rezidüel sırtların
ilerlemiş atrofisi
İleri dönem demanslı hastanın etraflı oral rehabilitasyonu mümkün
olduğunca erken bir dönemde tamamlanmalıdır çünkü hasta er yada geç
dental tedavi esnasındaki kooperasyon kabiliyetini kaybedecektir. Sık
sık koruyucu ağız sağlığı randevuları endikedir.
İlaç yazarken dental terapötikleri (anestetikler, analjezikler)
etkileyen karaciğer ve böbrekteki yaşa bağlı değişiklikleri dikkate
alın. Genel bir kural olarak, yaşlı hastalarda birçok ilacın tek bir
dozunun kandaki peak düzeyi genç hastalara göre iki kat daha fazla ve
yarı ömürleri iki kat daha uzundur. Hastanın doktoru ile konsültasyon
kurun.
Güven tazeleyici sıcak bir ortam yaratmaya çalışın; prosedürleri
açıklayın, gülümseyin, göz temasında bulunun, hastaya kibarca dokunun.
Kısa kelimeler, cümleler ve tekrarlar kullanın.
Legal yeterlilik, hastanın doktoruyla konsültasyonla beraber tayin
edilmelidir. |
